ΜΕΤΑΝΑΣΤΗΣ ΣΤΗ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ

photo: http://docreno.com

Τελευταία φορά που συναντηθήκαμε διά ζώσης με τον Βασίλη, ήταν στις αρχές του περασμένου Ιουλίου. Εκείνος μου μιλούσε με πάθος για τη δουλειά του και εγώ τον τρέλαινα στις ερωτήσεις (από ενδιαφέρον και όχι από τη διαστροφή του επαγγέλματος). Σ’ εκείνη την κουβέντα μας, που ήτανε κι ένα σωρό άλλοι παρόντες, μου είχε κάνει εντύπωση μία φράση που μου είπε η γυναίκα του Βασίλη, η Έλλη, δασκάλα στο επάγγελμα και με δύο μικρά παιδιά παρακαλώ. “Μα καλά, δε βρέθηκε κανένας εργοδότης στην Ελλάδα να αναγνωρίσει τις σπουδές και το ερευνητικό έργο του Βασίλη; Η Σαουδική Αραβία αναγνώρισε μόνο τα ακαδημαϊκά προσόντα του;”

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον Θωμά Σίδερη

Σχεδόν τέσσερις μήνες μετά από τη συνάντησή μας εκείνη, βλέπω γύρω μου ανθρώπους που θέλουν σαν τρελοί να εγκαταλείψουν την Ελλάδα. Και δεν είναι μόνο νέοι επιστήμονες. Είναι άνθρωποι κάθε ηλικίας και κάθε επαγγέλματος που αναζητούν μία οποιαδήποτε εργασία στο εξωτερικό. Αρκεί να γλιτώσουν από το τέλμα και την παράνοια της χώρας μας.

Μία συζήτηση λοιπόν με τον Βασίλη, έστω και μέσω Skype, νομίζω ότι έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Αποκλειστική συνέντευξη του σπουδαίου Έλληνα καθηγητή του Πανεπιστημίου του Ριάντ, στον Θωμά Σίδερη.

Με τη δουλειά σου, τι ακριβώς συνέβη;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Εργαζόμουν σε ιδιωτικό σχολείο, στο τμήμα του Διεθνούς Απολυτηρίου, γνωστού και ως ΙΒ (International Baccalaureat). Δυστυχώς για εμάς τους εργαζόμενους ο πρώην διευθυντής μας κατηγορήθηκε για εμπλοκή στο κύκλωμα που πουλούσε τα θέματα των εξετάσεων σε μαθητές. Ο Διεθνής Οργανισμός, που εδρεύει στη Γενεύη, πήρε την άδεια από το σχολείο για πέντε χρόνια με αποτέλεσμα όλοι μας να μείνουμε χωρίς δουλειά. Παράλληλα, συνεργαζόμουν, μερικά απασχολούμενος, με Κολλέγια στην Αθήνα και με περιοδικά στα οποία έγραφα άρθρα για τις εξελίξεις στην επιστήμη και την τεχνολογία.

Τι ήταν εκείνο που σε έκανε να πεις “σταματάω να ψάχνω δουλειά στην Ελλάδα και κοιτάω τις ευκαιρίες στο εξωτερικό”;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Η δυναμική των παραπάνω γεγονότων και η όξυνση της κρίσης που οδηγούσε σε καθυστερήσεις πληρωμών και μεγάλη αβεβαιότητα. Και φυσικά οι υποχρεώσεις, που δεν περιμένουν. Με οικογένεια και δύο παιδιά …! Παράλληλα, τα πέντε χρόνια που είχα ζήσει, για μεταπτυχιακές σπουδές και εργασία, στο εξωτερικό έκαναν την απόφαση αυτή λίγο πιο “εύκολη”.

Έψαχνες παράλληλα δουλειά στην Ελλάδα;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Από ένα σημείο και μετά όχι. Με ενδιέφερε, απλά, να κρατήσω κάποιες συνεργασίες γιατί δεν ξέρω πόσο θα μείνω στο εξωτερικό.

Η Σαουδική Αραβία και το Ριάντ, πώς προέκυψε;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Από καλή τύχη! Ο σημερινός προϊστάμενός μου, ήταν συμφοιτητής μου κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών σπουδών μου στην Αγγλία. Κάναμε διδακτορικό μαζί στο πανεπιστήμιο του Έσσεξ, στην Αγγλία. Είμαστε και συμπαίκτες στην ποδοσφαιρική ομάδα του τμήματος. Αλλά η τύχη δεν αρκεί. Όλα τα προηγούμενα χρόνια είχα, με πολύ κόπο και κόστος, διατηρήσει τις ερευνητικές μου επαφές με το εξωτερικό, έχοντας μια αξιοπρεπή παρουσία στην έρευνα με δημοσιεύσεις σε κορυφαία διεθνή επιστημονικά περιοδικά και συνέδρια ακόμη και σε εποχές που, για λόγους βιοπορισμού, ασχολούμουν με πιο “ταπεινές” εργασίες όπως τα φροντιστηριακά μαθήματα.

Μίλησέ μας λίγο για τη μεθοδολογία που ακολούθησες, μέχρι τελικά να προσληφθείς.

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Υπέβαλα μια αίτηση ενδιαφέροντος στο Πανεπιστήμιο. Από εκεί και πέρα τα πράγματα χρειάστηκαν περίπου δύο χρόνια για να καταλήξουν. Εδώ τα πράγματα έχουν τους δικούς τους ρυθμούς και “λογικές”.

Ποια είναι η πρώτη σου εικόνα όταν φτάνεις στο Ριάντ;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Εντυπωσιακή! Για μένα ήταν η πρώτη φορά όχι μόνο στη Μέση Ανατολή αλλά και στην Ασία. Η χώρα είναι ένας άλλος πλανήτης! Πλούτος, σύγχρονες υποδομές συνυπάρχουν με τις παραδόσεις και τα αυστηρά ήθη του Ισλάμ.

Ποιες είναι οι πρώτες σου εντυπώσεις από το νέο σου εργασιακό περιβάλλον; Πώς σε δέχτηκαν και πώς σε αντιμετώπισαν;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Το Πανεπιστήμιο King Saud είναι το παλαιότερο και πιο μεγάλο της χώρας. Έχει 50.000 φοιτητές και υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις. Οι έλληνες είναι ιδιαίτερα αγαπητοί στον αραβικό κόσμο. Οι Σαουδάραβες και άλλοι άραβες συνάδελφοι με έχουν υποδεχτεί πολύ καλά.

Επειδή έχεις βιώσει την αγορά εργασίας στην Ελλάδα, ποιες είναι οι διαφορές με τη Σαουδική Αραβία σε επίπεδο μισθών, ασφάλισης κλπ;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Άστα καλύτερα …!

Εργάζεσαι σε ένα πανεπιστήμιο και διδάσκεις στην αγγλική γλώσσα. Ποιες πιστεύεις ότι είναι οι διαφορές με τα ελληνικά πανεπιστήμια; Φαντάζομαι δεν κάνουν καταλήψεις και δεν υπάρχουν φοιτητικές παρατάξεις.

Μην υποτιμάμε τα ελληνικά πανεπιστήμια. Από αυτά βγήκαμε και όταν πήγαμε στη Δύση, πριν είκοσι χρόνια, αριστεύσαμε στις μεταπτυχιακές μας σπουδές συναγωνιζόμενοι φοιτητές από όλες τις χώρες του κόσμου. Επίσης, στα ελληνικά πανεπιστήμια εργάζονται συνάδελφοι με λαμπρές περγαμηνές σε Ελλάδα και εξωτερικό. Αν τώρα η χώρα έχει χρεοκοπήσει και οι κυβερνώντες έχουν χάσει “τη μπάλα”, αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Αν η μεταπραττική ελληνική οικονομία, της λαμογιάς και της αρπαχτής, δεν έχει ανάγκη την έρευνα, αυτό είναι θέμα πολιτικών επιλογών και όχι στενά των πανεπιστημίων. Όσον αφορά στις καταλήψεις, η όλη συζήτηση δείχνει τη φτώχεια του διαλόγου στο δημόσιο χώρο στην Ελλάδα. Παραδόσεις καταλήψεων έχουν μεγάλα πανεπιστήμια στο εξωτερικό όπως το Χάρβαρντ, το Μπέρκλεϋ, η Σορβόννη, η Μπολώνια, το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου ακόμη και στο LSE. Τα πανεπιστήμια “στήθηκαν” ιστορικά στην Ευρώπη ως χώροι αμφισβήτησης του εκάστοτε “status quo”. Ποτέ δεν ήταν “νεκροταφεία” πειθαρχίας. Αντίδραση χωρίς αιτία δεν υπάρχει. Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι σήμερα στα ελληνικά πανεπιστήμια υπάρχουν χυδαία φαινόμενα συναλλαγών και επιχειρηματικών συμφερόντων που ουσιαστικά κάνουν μπίζνες μέσα σε αυτά και για τα οποία δεν μιλάει κανείς στη δημόσια σφαίρα.. Ακόμη, ένα σημείο που αφορά στα ελληνικά πανεπιστήμια είναι οι περίφημοι αιώνιοι φοιτητές. Ξεχνάμε κάτι σημαντικό. Το γεγονός ότι μπορούσες να δίνεις ένα μάθημα αρκετές φορές σήμαινε πως σε κάθε εξεταστική ήσουν στο έλεος του διδάσκοντα. Αν δεν είχες διαβάσει δεν μπορούσες να το περάσεις με τίποτα. Το επίπεδο των εξετάσεων δεν παζαρευόταν με τίποτα. Σήμερα αυτό που θα συμβεί θα είναι το εξής: το επίπεδο των θεμάτων στις εξεταστικές θα “πέσει” ώστε να μπορεί η πλειοψηφία να το περνάει. Ιδιαίτερα αν ο αριθμός των φοιτητών συνδεθεί με τη χρηματοδότηση των πανεπιστημίων θα φτάσουμε στη “γελοιότητα” που υπάρχει εδώ και χρόνια στα αγγλικά πανεπιστήμια να διαβάζουν οι φοιτητές μόνο τα past papers (δηλαδή ένα περιορισμένο αριθμό θεμάτων από προηγούμενες εξεταστικές που απλά επαναλαμβάνονται κάθε τόσο). Αλλά αυτά συμβαίνουν όταν ψάχνεις όχι για φοιτητές αλλά για “πελάτες”. Γι’ αυτό υποστηρίζω ότι τα πράγματα έξω δεν είναι πάντα καλά και άγια και στην Ελλάδα μόνο άσχημα.

Στη Σαουδική Αραβία υπάρχει ένα ειδικό καθεστώς αντιμετώπισης των γυναικών. Οι γυναίκες φοιτούν στα πανεπιστήμια; Έχουν τις ίδιες ευκαιρίες με τους άντρες;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Ναι. Όσο και να φαίνεται περίεργο αυτό. Έχουν ίσες ευκαιρίες και μάλιστα είναι πιο ενεργές, πιο φιλομαθείς και ανταγωνιστικές από τους άντρες συναδέλφους τους.

Γίνεται έρευνα στα πανεπιστήμια της χώρας;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Βεβαίως και οι συνεργασίες με κορυφαία επιστημονικά ιδρύματα του κόσμου, σε κοινά προγράμματα, είναι αρκετές και διαρκώς αυξανόμενες. Μεγάλα κεφάλαια επενδύονται στις εναλλακτικές μορφές ενέργειας. Τα απίστευτα πετρελαϊκά αποθέματα αυτής της χώρας δεν είναι ατελείωτα.

Πώς σε αντιμετωπίζουν οι συνάδελφοί σου; Τι εθνικότητας είναι;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Στο Τμήμα Φυσικής είμαι ο μόνος “δυτικός”. Υπάρχουν άτομα από άλλες αραβικές χώρες, το Πακιστάν και την Ινδία. Έχουμε πολύ καλές σχέσεις. Η εμπειρία μου από το πολυεθνικό περιβάλλον του αγγλικού πανεπιστημίου με έχει βοηθήσει αρκετά σε αυτό.

Περίγραψέ μου μια τυπική μέρα σου στο Ριάντ.

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Πέρα από τη δουλειά πηγαίνω στο γυμναστήριο, σε εστιατόρια και καφετέριες και σε μεγάλα εμπορικά κέντρα. Το Ριάντ είναι μια πόλη που δεν φημίζεται για τη “ζωή” της. Δεν είναι Ντουμπάι ούτε καν Τζέντα. Από εκεί και πέρα υπάρχει και το Skype για να μιλάω με την οικογένεια, που έχει μείνει στην Ελλάδα, και με φίλους στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο.

Είναι ακριβή χώρα η Σαουδική Αραβία; Υπάρχει συσσωρευμένος πλούτος;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Είναι φθηνή χώρα. Να σκεφτείτε ότι δεν έχω πληρώσει λογαριασμό ρεύματος πάνω από 7 ευρώ! Η βενζίνη κοστίζει 11 λεπτά το λίτρο και φυσικά δεν υπάρχει κανενός είδους φόρος, ούτε Φ.Π.Α., ούτε εισοδήματος.

Ξέρεις πόσοι Έλληνες βρίσκονται σήμερα στη χώρα και σε ποιους κλάδους κυρίως απασχολούνται;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Στο Ριάντ δεν είμαστε πολλοί. Κυρίως υπάρχουν ελληνοκύπριοι που εργάζονται σε γνωστή μεγάλη κατασκευαστική εταιρεία ελληνοκυπριακών συμφερόντων. Στη Τζέντα υπάρχουν πολλοί Έλληνες και επίσης σχολεία. Ένα άσχημο γεγονός είναι ότι έχει κοπεί η απευθείας αεροπορική σύνδεση με την Αθήνα. Δεν μπορώ να το εξηγήσω σε μια χώρα που οι ευκαιρίες για δουλειές και εξαγωγές είναι τεράστιες. Τα ράφια μάλιστα των σουπερμάρκετ είναι ο αδιάψευστος μάρτυρας της κατάντιας της ελληνικής οικονομίας. Παντού τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα και είδη μεταποίησης έχουν εκτοπιστεί από τα τουρκικά, τα ιταλικά και τα αιγυπτιακά. Τα οποία δεν έχουν την ποιότητα των δικών μας.

Ένα χρόνο μετά, έχεις μετανιώσει για το εγχείρημά σου;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Όχι, προς το παρόν. Το μόνο που με στεναχωρεί είναι η απόσταση από την οικογένεια.

Τι θα συμβούλευες κάποιον νέο επιστήμονα που θέλει να εργαστεί στο εξωτερικό;

ΒΑΣ. ΛΕΜΠΕΣΗΣ: Δυστυχώς η κρίση ξεσπάει πάνω σε εμάς τους νεώτερους ανθρώπους. Ειδικά τις ηλικίες 20-40 τις έχει διαλύσει. Αν είχα να πω κάτι είναι να εξετάσουν όλες τις παραμέτρους προσεκτικά. Το εξωτερικό δεν είναι πάντα μια εύκολη υπόθεση. Η αδελφή μου για παράδειγμα ζει τα τελευταία τέσσερα χρόνια στην Αμερική. Εργάζεται σαν σεφ, αμείβεται σχετικά καλά, αλλά δεν έχει πάρει μια άδεια όλα αυτά τα χρόνια από τη δουλειά…Κρίση υπάρχει και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η Μέση Ανατολή παραμένει το τελευταίο “Φαρ Ουέστ” της εποχής μας. Υπάρχει αρκετό χρήμα και επενδύσεις, ιδιαίτερα στην εκπαίδευση. Τα τελευταία χρόνια ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια στις χώρες του κόλπου πανεπιστήμια που ιδρύονται ως “franchising” μεγάλων Αμερικανικών πανεπιστημίων. Επίσης, η Μέση Ανατολή είναι και κοντά στην Ελλάδα. “Ίτε παίδες Ελλήνων”!

>>>Και δυο λόγια για τον Βασίλη…

Είναι πτυχιούχος Φυσικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει διδακτορικό στη Θεωρητική Φυσική από το Πανεπιστήμιο του Essex. Έχει εργαστεί ως ερευνητής στα Πανεπιστήμια Strathclyde, Essex και Πολυτεχνείο Κρήτης. Έχει διδάξει στο Πολυτεχνείο Κρήτης ως συμβασιούχος λέκτορας. Επίσης έχει διδάξει στα κολλέγια New York College και Αthens Metropolitan College. Σήμερα, είναι Επίκουρος Καθηγητής στο Κing Saud University και συνεργάζεται ερευνητικά με το Πολυτεχνείο Κρήτης και τα Πανεπιστήμια York, Glasgow και Εast Anglia. Στο παρελθόν έχει διδάξει στα Τμήματα Διεθνούς Απολυτηρίου (ΙΒ) των εκπαιδευτηρίων ΓΕΙΤΟΝΑ και ΖΗΡΙΔΗ. Συνεργάζεται με το περιοδικό ΡΑΜ, ως αρθογράφος, σε θέματα επιστήμης και τεχνολογίας και παλαιότερα με το περιοδικό ΓΕΩΤΡΟΠΙΟ της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s