Στο Περιβόλι Γρεβενών

φωτό: Θωμάς Σίδερης
φωτό: Θωμάς Σίδερης

Στα βλαχοχώρια του νομού Γρεβενών, στη Σμίξη, στο Περιβόλι, στην Αβδέλλα και στη Σαμαρίνα, τα δημοτικά σχολεία λειτουργούσαν μόνο κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών. Οι κάτοικοι των χωριών αυτών, που απασχολούνταν κυρίως στην κτηνοτροφία, από τις αρχές του φθινοπώρου μέχρι και τα τέλη της άνοιξης ζούσαν με τις οικογένειές τους στα πεδινά. Εκεί πήγαιναν και τα παιδιά τους σχολείο. Από τα τέλη Απριλίου μέχρι τις πρώτες μέρες του Μαΐου, άρχιζε το μακρύ ταξίδι τους για τα ορεινά. Τα παιδιά με το αποδεικτικό στο χέρι περπατούσαν αργά πίσω από τα προπορευόμενα κοπάδια. Με το αποδεικτικό αυτό, οι δάσκαλοι στα βλαχοχώρια  θα τοποθετούσαν το κάθε παιδί στην τάξη του και θα του έδιναν τρεις μήνες αργότερα το πολυπόθητο ενδεικτικό ή το απολυτήριο του δημοτικού.

Τα παιδιά κατά τις πρώτες μέρες της διαμονής τους στα ορεινά χωριά τους ξερίζωναν τα βάτα και τα ξερά χόρτα από το προαύλιο του σχολείου τους. Η αποψίλωση δεν ήταν δύσκολη γιατί τα περισσότερα παιδιά είχαν σκληραγωγηθεί, ενώ τα χέρια τους ήταν δυνατά κι έσφιγγαν στη χούφτα τους ξύλινους ρόζους της τσάπας χωρίς να ματώνουν.

Η εκκλησία και το σχολείο μοιράζονταν σε αρκετές περιπτώσεις το ίδιο προαύλιο. Θεωρούταν  ας πούμε  η αυλή της εκκλησίας ως η φυσική προέκταση του προαυλίου του σχολείου. Αυτό είναι ως ένα βαθμό κατανοητό αφού η  εκκλησία, ως θεσμός, είχε ανέκαθεν έναν ισχυρό εκπαιδευτικό ρόλο, ενώ οι ιερείς ήταν πρωτίστως φορείς της διδακτικής, της ηθικής και του δόγματος και δευτερευόντως της γλώσσας και της αριθμητικής.

Στο Περιβόλι,πριν από τον πόλεμο, λειτουργούσαν δύο δημοτικά σχολεία, το ένα στον Άγιο Γεώργιο και το άλλο στη νοτιοδυτική πλευρά του χωριού, στον Άγιο Αθανάσιο. Και τα δύο σχολεία πυρπολήθηκαν και καταστράφηκαν ολοσχερώς το 1943, όταν οι Γερμανοί έκαψαν όλο το χωριό. Μόνο η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, που είναι μία από τις πιο παλιές εκκλησίες των Γρεβενών,  απέφυγε τον εμπρησμό, επειδή είναι πετρόκτιση χωρίς βυζαντινό τρούλο και έτσι η εξωτερική της εμφάνιση  δεν προκάλεσε  την καταστροφική μανία των κατακτητών.

Το σημερινό διδακτήριο χτίστηκε το 1950, στα ερείπια του παλαιού αρχοντικού της οικογένειας Εξάρχου, και λειτούργησε μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’70. Το σχολείο, όπως άλλωστε συνέβαινε και στα υπόλοιπα βλάχικα χωριά των Γρεβενών, λειτουργούσε μόνο κατά τους θερινούς μήνες, από το Μάιο μέχρι και τον Οκτώβριο. Οι κάτοικοι του Περιβολίου διαχείμαζαν κυρίως στο Βελεστίνο. Στο τέλος της άνοιξης ανέβαιναν στο χωριό μαζί με τις οικογένειές τους και έμεναν μέχρι τα μέσα φθινοπώρου, όσο δηλαδή ο καιρός ήταν ακόμα καλός. Τα παιδιά, ερχόμενα στο Περιβόλι, συνέχιζαν την τάξη τους και την ολοκλήρωναν το φθινόπωρο, λίγο  πριν πάρουν το δρόμο της επιστροφής για τα πεδινά. Οι σχέσεις που είχε το Περιβόλι με το Βελεστίνο χρονολογούνται από τις αρχές κιόλας του 18ου αιώνα.

>>> ΚΕΙΜΕΝΟ / ΕΡΕΥΝΑ: Θωμάς Σίδερης

Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s