Η σφαγή του Κατύν

 

Докладная_записка_наркома_внутренних_дел_СССР_Л.П._Берии_И.В._Сталину

του Θωμά Σίδερη

H σφαγή του Κατύν αφορά στη μαζική εκτέλεση χιλιάδων Πολωνών αξιωματικών, αστυνομικών, διανοουμένων, πολιτικών κρατουμένων και αιχμαλώτων πολέμου οι οποίοι ήταν έγκλειστοι το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Κοζέλσκ.

Η εκτέλεση έγινε επί ρωσικού εδάφους, στα σύνορα με την Πολωνία, στο δάσος του Κατύν, μόλις λίγα χιλιόμετρα από την ομώνυμη πόλη. Ανάλογες εκτελέσεις έγιναν και στα στρατόπεδα Οστασκόφ και Στάρομπελσκ καθώς και σε φυλακές της δυτικής Λευκορωσίας και της δυτικής Ουκρανίας.

Η πρώτη δημόσια αναφορά για τη σφαγή του Κατύν έγινε στις 11 Απριλίου 1943 εκ μέρους της Ναζιστικής Γερμανίας και αφορούσε στην ανακάλυψη ομαδικού τάφου στο Σμολένσκ. Μέχρι το 1990, η Σοβιετική Ένωση αρνούταν την οποιαδήποτε ανάμειξη, επιρρίπτοντας αποκλειστικώς την ευθύνη για τη σφαγή στο Ναζιστικό καθεστώς.

Το 2008 τα ρωσικά δικαστήρια προχώρησαν σε αποχαρακτηρισμό των σχετικών σοβιετικών αρχείων και το 2010 η Ρωσία αναγνώρισε πως η σφαγή του Κατύν διαπράχθηκε με εντολή του Ιωσήφ Στάλιν και της σοβιετικής ηγεσίας και υλοποιήθηκε από την NKVD (Λαϊκό Κομισαριάτο Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΣΣΔ). Στις σωζόμενες αναφορές της NKVD διαφαίνεται πως οι κρατούμενοι αφήνονταν να πιστεύουν πως θα επέστρεφαν στις οικογένειές τους, προκειμένου να αποφεύγεται οποιαδήποτε αντίσταση. Μετά από τον έλεγχο των κρατουμένων, κατάλογοι με τα ονόματα όσων επρόκειτο να εκτελεστούν στέλνονταν στους επικεφαλής των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η απόφαση εκτέλεσης κάποιου κρατούμενου άλλαζε την τελευταία στιγμή. Δεν εκτελούνταν όσοι επιλέγονταν από τις σοβιετικές μυστικές υπηρεσίες ή κατόπιν αιτήματος της γερμανικής πρεσβείας στη Μόσχα, Γερμανοί και Λεττονοί που δεν διέθεταν ενοχοποιητικά στοιχεία, πληροφοριοδότες ή άλλα πρόσωπα που κρίνονταν ως χρήσιμα. [Cienciala Α., Lebedeva Ν., Wojciech Μ. (2007). Katyn: a crime without punishment. Yale University Press, 2007].

Ένας  Πολωνοεβραίος αιχμάλωτος στο κολαστήριο της Τρεμπλίνκα κάνει μεταξύ άλλων στο ημερολόγιό του μια αναφορά στη σφαγή του Κατύν:

«Η διοίκηση του στρατοπέδου με διέταξε να κατασκευάσω ένα πλυντήριο, ένα εργαστήριο και καταλύματα για δεκαπέντε γυναίκες. Όλες αυτές οι υποδομές θα γίνονταν από παλιά και χρησιμοποιημένα υλικά. Οι Ναζί είχαν αποσυναρμολογήσει κάποια Εβραϊκά σπίτια και είχαν μεταφέρει στην Τρεμπλίνκα τα υλικά. Είμαι σε θέση να πω τις διευθύνσεις και τους αριθμούς των σπιτιών αυτών που βρίσκονταν ακόμα στις ξύλινες όψεις τους. Επέλεξα τους βοηθούς μου και πιάσαμε δουλειά. Κουβάλησα μόνος μου την πρόσθετη ξυλεία από το δασάκι μεταξύ των δύο τμημάτων. Με τη δουλειά, ο χρόνος κυλούσε γρήγορα.

Αλλά δεν γινόταν κάτι να αλλάξει την ψυχική μας κατάσταση. Ήταν η περίοδος που οι Γερμανοί άρχισαν να μιλούν για τη σφαγή του Κατύν1 και να κορυφώνουν την αντισοβιετική προπαγάνδα τους. Κάποια μέρα έπεσε κατά λάθος στα χέρια μας μια εφημερίδα και έτσι μάθαμε για τις μαζικές δολοφονίες. Ήταν ίσως αυτά τα ρεπορτάζ που έκαναν τον Χίμλερ να αποφασίσει να επισκεφθεί την Τρεμπλίνκα προσωπικά και να δώσει εντολές για την αποτέφρωση πλέον όλων των σωρών των κρατουμένων. Και υπήρχαν πολλοί σωροί για αποτέφρωση. Αν δεν υπήρχαν πτώματα, δεν θα υπήρχαν και αποδεικτικά στοιχεία για τις μαζικές δολοφονίες. Οι μόνοι που ήξεραν ήταν οι Γερμανοί αλλά αυτοί για την ώρα ήταν οι κυρίαρχοι της οικουμένης. Ήταν αυτοί που απέσπασαν και όλους εμάς (τους Πολωνούς) με ωμή βία και μας οδήγησαν εδώ. Οι Ναζί δεν ήθελαν να αφήσουν πίσω τους κανένα αποδεικτικό στοιχείο». 

 

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s